Prawo odstąpienia od umowy (Widerrufsrecht) w Niemczech

Prawo odstąpienia od umowy (Widerrufsrecht) jest w ostatnich latach bardzo często dyskutowanym i modyfikowanym przepisem w handlu elektronicznym w Niemczech. Według § 355 BGB (Bürgerliches Gesetzbuch – niemieckiego kodeksu cywilnego) każda osoba fizyczna ma prawo do odstąpienia w ciągu 14 dni od umowy bez podania przyczyny. Jedynym warunkiem jest zawarcie umowy zgodnie z przepisami prawa. Do tego należy m.in. zawarcie umowy przez środki dalekiego przekazu, jak np. telefon, faks lub Internet. Wolę odstąpienia od umowy kupujący może wyrazić pisemnie, a w przypadku umowy sprzedaży – poprzez odesłanie towaru do sprzedawcy. Towar odesłany do sprzedawcy w ramach tego prawa nie może być uszkodzony, ale może mieć ślady użycia. Powyższe prawo w znacznym stopniu wpływa na kalkulację zysków z prowadzenia sklepu internetowego, gdyż koszty wysyłki zwrotnej ponosi sprzedawca.

Pouczenie o prawie odstąpienia od umowy w handlu elektronicznym

Okres, w którym kupujący może odstąpić od umowy, zaczyna się w momencie otrzymania od sprzedawcy pouczenia o możliwości zastosowania tego prawa, do 14 dni od zawarcia umowy. W przypadku sklepów internetowych ma to miejsce zazwyczaj w trakcie zawarcia umowy. Właściciel sklepu internetowego ma obowiązek niezwłocznie poinformować kupującego o prawie odstąpienia od umowy poprzez opublikowanie odpowiedniego pouczenia na stronie internetowej swojego sklepu. Niestety w przeszłości tekst pouczenia, mimo że był opublikowany przez prawodawcę, nie miał rangi prawnej i był łatwo podważalny. Fakt ten prowadził do lawiny upomnień przeciwko właścicielom sklepów internetowych i do wielu rozpraw sądowych.

Modyfikacje prawa w ostatnich latach

W dniu 10.06.2010 r., w ramach zmian w BGB, tekst powyższego pouczenia został ponownie sformułowany oraz otrzymał rangę prawną, co uczyniło go faktycznie niepodważalnym. Właściciele sklepów internetowych mogli odetchnąć – niestety tylko na rok. Na podstawie wyroku unijnego z 3.09.2009 r. niemieckie przepisy, dotyczące praw konsumenckich, szczególnie dotyczące odszkodowań zastępczych dla sprzedawcy, uznano za niezgodne z przepisami wspólnotowymi. To spowodowało konieczność kolejnej zmiany tekstu pouczenia obowiązującego przy zawieraniu umów drogą elektroniczną. Została ona wprowadzona 4.08.2011 r. W ramach tej nowelizacji na nowo zdefiniowano, kiedy sprzedawca ma prawo do odszkodowania, jeśli zwrócony towar został uszkodzony przez kupującego. Ta nowelizacja dokładnie określa, w jakim stanie ma być towar odesłany do sprzedawcy i na ile towar ten może być sprawdzany przez kupującego. Prawodawca mówi w tym wypadku o używaniu zakupionej rzeczy dla sprawdzenia jej funkcjonalności i właściwości. Obowiązkiem udowodnienia nieprawidłowego używania rzeczy zakupionej obłożeni zostali sprzedawcy. Właściciele sklepów internetowych otrzymali od prawodawcy 3 miesiące na opublikowanie zmodyfikowanego tekstu na swoich witrynach. Niedostosowanie się do tego obowiązku prowadzi, podobnie jak już przed 2010 r., do prawnego upomnienia.

Aktualny tekst pouczenia o prawie odstąpienia od umowy oraz dalsze informacje dla właścicieli sklepów internetowych znajdują się na poniższej stronie.